(Người Chăn Nuôi) - Gà Việt đang phải 'gồng mình' chống chọi gà đông lạnh nhập khẩu ngày càng nhiều và người nuôi điêu đứng trong khi những giải pháp bảo vệ ngành gà vẫn chưa phát huy tác dụng.
Từ gà lậu...
Thị trường gà những năm gần đây lao đao trước hết vì gà lậu nhập tràn lan. Từ trứng gà, gà nguyên con, rồi chân gà, cánh gà, nội tạng gà…, tất cả xé lẻ thành từng món, ngày đêm tuồn vào Việt Nam. Các cơ quan chức năng đã bắt và phạt, thiêu hủy "như cơm bữa" những sản phẩm gà lậu này. Thậm chí, nguy hiểm hơn là việc nhập lậu cả gà sống, nhất là gà giống. Gần 32.000 con gà giống tuồn qua biên giới thuộc tỉnh Quảng Ninh, Lạng Sơn vào thị trường nội địa đã bị bắt giữ chỉ trong 2 ngày cuối tháng 5/2015 chỉ như phần nổi của tảng băng chìm. Trong khi đó, theo quy định thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam thì mặt hàng gà thuộc đối tượng hàng hóa phải kiểm dịch trước khi thông quan theo quy định của Bộ NN&PTNT tại Quyết định 45/2005/QĐ-BNN ngày 25/7/2005 và thuộc đối tượng phải thực hiện kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm trước khi thông quan (đăng ký với Bộ NN&PTNT) theo Nghị định 38/2012/NĐ-CP ngày 25/4/2012 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của luật An toàn thực phẩm. Song, cả gà chết lẫn gà sống nhập lậu vẫn tung hoành từ Bắc đến Nam. … đến gà nhập khẩu
...Đến gà nhập khẩu
Tháng 4/2015, gà Nam bộ giá thành 30.000 đồng/kg, bán 21.000 đồng/kg, lỗ 9.000 đồng/kg. Điều khiến nhiều người nuôi bức xúc là trước Tết Nguyên đán giá gà đã giảm mạnh, còn 19.0000 đồng/kg, song tình hình đến nay vẫn không thay đổi được. Nhiều chuyên gia dự đoán, chỉ riêng dịp Tết năm ngoái lượng thịt gà công nghiệp nhập về đã tương đương lượng gà công nghiệp nuôi ở Việt Nam trong 2 năm. Sở dĩ có dự đoán như vậy vì những năm trước đây, dịp Tết giá thịt gà không giảm mà luôn tăng. Khi giá giảm quá sâu tới mức tưởng như chỉ là "cạnh tranh" giữa gà nhập với nhau, các chuyên gia cho rằng thị trường đã ngoài tầm kiểm soát của người nuôi gà trong nước.

Sa lầy trong giá thành
Cách đây 5 năm, vấn đề gà nhập khẩu đã được cảnh báo, còn gà nhập lậu thì đã bị lên án hàng chục năm qua, song ngành gà hầu như chưa thể ứng phó được. Giá bán gà trong nước vẫn thường cao hơn gà nhập khẩu khoảng 10.000 đồng/kg. Rất nhiều công ty cung cấp cơm hộp cho công nhân, các quán bình dân đã chọn gà ngoại. Theo tìm hiểu của chúng tôi, mỗi suất cơm trưa cho công nhân hiện nay khoảng 15.000 đồng. Ngoài vấn đề giá cạnh tranh, gà đông lạnh còn được lựa chọn vì người ta tin rằng chúng ít gây ngộ độc thực phẩm hơn gà được chế biến không rõ nguồn gốc.
Vấn đề giá thành trong nuôi gà đã được nói nhiều; trong đó chi phí thức ăn nhập khẩu khá lớn, thường cao hơn nước khác 20 - 25%. Chi phí thức ăn là điều mà người nông dân không thể giải quyết được, trừ phi có những công ty sản xuất thức ăn cho gà mang tính cạnh tranh cao hơn. Song một số ý kiến còn cho rằng, chất lượng thức ăn hiện nay không đạt yêu cầu, chưa theo kịp các nước trong khu vực và đây chính là nguyên nhân chính. Theo ước tính của nhiều người chăn nuôi thì nông dân Việt Nam phải sử dụng lượng thức ăn gấp đôi so với các nước trong khu vực để tạo ra 1 kg thịt gà. Như vậy, vấn đề giá và chất lượng thức ăn đang là một thách thức lớn trong việc giảm giá thành, tăng sức cạnh tranh.
Đổi mới ngành gà thế nào?
Nhiều chuyên gia dự báo, Việt Nam cần khoảng 5 năm để thay đổi ngành chăn nuôi chế biến gà của mình theo kịp các nước tiên tiến và hướng đến xuất khẩu. Tuy vậy, các doanh nghiệp và người dân đang tích cực đẩy nhanh quá trình này. Chẳng hạn, chị Nguyễn Thị Lạc là người đầu tiên ở TP Hồ Chí Minh nuôi gà trong nhà có máy lạnh. Trang trại của chị Lạc nuôi hơn 80.000 con gà sạch trong phòng lạnh, không bị bệnh, lớn nhanh, tiêu thụ tốt. Trong khi đó ở miền Bắc xu hướng nuôi gà đặc sản như gà đồi Yên Thế, gà Mía, gà Đông Tảo… đang được chú ý hơn trước. Song việc sản xuất, cung ứng gà cho các siêu thị, cạnh tranh với gà đông lạnh nhập khẩu vẫn là bài toán khó, vì giá gà nhập khẩu đang ưu thế vượt trội.
Để gà Việt có thể thắng gà ngoại trong các siêu thị, được lựa chọn trong các cửa hàng thịt đông lạnh, ngành gà cần có những bước thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận thị trường. Trước đây, sản xuất và tiêu thụ gà chủ yếu là gà sống; do vậy việc chế biến, tiêu thụ vẫn theo cách cổ truyền là đưa gà ra chợ để mổ. Song, qua thất bại vụ gà Tết vừa qua, người nuôi gà đã thấy rõ xu hướng tiêu thụ gà đông lạnh qua chế biến tại các siêu thị đang dần chiếm ưu thế và chi phối mạnh mẽ thị trường gà. Do vậy, việc nuôi gà công nghiệp cung cấp cho các nhà máy sơ chế, đông lạnh và tiêu thụ khối lượng lớn cho các nhà máy, khu công nghiệp, khu đô thị và thành phố lớn đang trở thành xu thế tất yếu.
| >> Quý I/2015 đã có 16.445 tấn thịt gà nhập qua Trung tâm Thú y Vùng 6. Thống kê từ Tổng cục Hải quan, quý I/2015, Việt Nam đã nhập khoảng 34.000 tấn thịt gà đông lạnh, tăng gần 46% so cùng kỳ năm trước. |